Wadjda: Çöldeki Bisikletli Kız

Sinan Doğrul, Suudi Arabistan'da çekilen ilk film olan Wadjda'yı yazdı....

Suudi bir ailenin on yaşında kendi halinde kızı olan Wadjda (Vecide) yaşıtlarına göre biraz daha kendi başına buyruk kendi isteklerinin peşinde ısrarla koşan, bunun için karşısına çıkan engellerle mücadeleden pek kaçınmayan biridir. Bir çocuk için istediği şeyler aslında çok da “uç” sayılmayacak olsa da yaşadığı ülke için Wadjda’nın istekleri pek masum sayılmaz. Onun tek isteği bir bisikleti olmasıdır ama kendisini kontrol altına almaya ve onu yaşadığı ülkenin kadınlarına tanınan sınırları içinde tutmaya çalışan kurallar buna karşı çıkar. Suudi Arabistan’da kadınlara dayatılan yüzlerce yasaktan biri de bisiklete binmektir. Fakat Vecide’nin bu emelinden öyle hemen vazgeçmeye de niyeti yoktur.

wadjda

Wadjda çocuk ruhunun doğasından gelen özgürlük dürtüsünün peşinden giderken sık sık engellenir, azarlanır ve kendisine tanınan o daracık yaşam alanına yani kendi bedeninin içine hapsedilmeye çalışılır. Ne var ki dünya artık sınırların giderek belirsizleştiği, insanların birbirlerine çok daha hızlı ulaştığı ve iletiştiği bir yerdir. Belki de biraz da bunun etkisiyle filmde hem Wadjda hem de okulundaki kendisinden yaşça büyük olan bazı kız çocukları hayatlarını kendi diledikleri gibi yaşamak konusunda ısrarcıdırlar. Tabi bu ısrar adı konulacak bir mücadele olamayacak kadar cılız ve belirsizdir. Wadjda’nın okulundaki kızlar erkeklerle görüşmeleri yasak olsa da onlarla mektuplaşmaya çalışırlar. Bu konuda Wadjda da onlara yardımcı olur. Ayak tırnaklarına oje sürerler ve sevdikleri renkli spor ayakkabılar giymek isterler. Kahramanımızın istediği bisikletse aslında film için kadının kendini erkekle eşitleme çabasıdır. Çünkü Wadjda bisiklet almaya sokakta yürürken bisikletli bir erkek çocuğunun başındaki örtüyü alıp kaçmasından sonra karar verir. Wadjda bisikletli çocuğu yakalamak istese de onun kadar hızlı olmadığı için başaramaz. O da erkek çocukları kadar hızlı olmak, eğlenmek, onlara tanınanları kendisi için elde etmek ister.wadjda2

Filmde Wadjda ile birlikte hikayeye dahil bir başka kadın da Wadjda’nın annesi. onun yaşadıkları da kızının yaşadıklarından çok da farklı değil. kendi hayatı için ihtiyaç duyduğu parayı kazanacak işi bulmak bir yana o işe gidip gelmek için bir araç bulup o araca binmek bile onun için ciddi bir sorundur. İşi gereği evinde çok bulunanmayan baba için karısı kendisine ancak bir kız çocuğu doğurmuş bu yüzden de makbul bir eş olamamıştır. Toplumun erkeğe sağladığı sonsuz özgürlük ve bir erkek çocuğu sahibi olma isteği babayı ikinci evlilik için epey hevesli kılar. Anne ise bu muhtemel evliliğin altında daha da ezilmektedir.
Wadjda Ortadoğu denilen muammanın ortasında kalan ve ve hayatı kendisine zehir edilmeye çalışılan kadınların hayatlarını kendi istedikleri gibi yaşamak için verdikleri mücadeleyi anlatan bir film ama onu daha dikkat çeken bir yapım haline sokan şey tamamının Suudi Arabistan çekilmiş ilk film olması. Dahası filmin yönetmeni Haifaa El-Mansour Suudi Arabistan asıllı bir kadın. Amerikan bir diplomatla evli olan yönetmen ülkesinde yaşamıyor. Haafia El-Mansour filmi için kısıtlı çekim izinleri aldığından dış mekan çekimlerinin çoğunu gizlice yapmak zorunda kalmış. Çekildiği kısıtlı, zor şartlar yüzünden bazı sahnelerde amatörlüğü sırıtsa da Vadjda hikayesi boyunca derdini tüm samimiyetiyle anlatan ve duygusunu seyircisine başarıyla geçiren dikkate değer bir film. Bir anlamda kendi hikayesinde hayatları için belli belirisiz harkete geçen suudi ve diğer ortadoğula kadınlar için sesini yüksek biçimde duyuran bir itiraz. Umarım bu film onlar için bir başlangıç olur ve mücadelelerine devam ederler.

kategori:
izlenim

ilgili