Kategoriler
seçki

Hayao Miyazaki: Ma’nın Sineması

Sinemaya veda eden animasyon sinemasanın yaşayan en büyük ustası Hayao Miyazaki’yi bakınız.com olarak bir dosyayla uğurlamak istedik.

Sinemanın iki usta ismi, geçtiğimiz yıl kaybettiğimiz eleştirmen Roger Ebert ve Hayao Miyazaki’nin bir söyleşisinde şu soru ve yanıt dikkat çeker:

Roger Ebert: Sinemanızda keyfi hareketliliği çok seviyorum. Aradaki nefes alıp vermeleri, karakterlerin uzun yürüyüşlerini, arka planda veya bazen ön planda yaşananları… Filmin her anının hikaye tarafından dikte edilmesi yerine, insanlar bazen oturuyor, iç geçiriyor, bir derenin akışını izliyor. Ekstra birşeyler yapıyorlar. Bu hareketlerin hikayeyle ilgisi olmuyor çoğu zaman ama onların zaman ve mekansal olarak nerede olduklarını ve aslında varolduklarını hissettiriyorlar.

miyazaki back

Hayao Miyazaki: Bunun için japoncada bir kelime var. Ma, yani boşluk. Filmlerimizde ma’yı bilerek veriyoruz. (Elini iki kere çırpar). İki el çırpmam arasındaki sessizlik ma’dır. Hiç durmadan üst üste nefessiz aksiyon vermeye, aralıksız hikaye anlatmaya çalışırsan sadece gereksiz kalabalık olur. Sıcaklığı devamlı 80 derecede tutarsan aptallaşırsın. Ama bir ma verirsen, film daha geniş bir zaman ve mekan boyutuna yayılır.

Memlekette olan bitene rağmen, bakınız yazarları olarak Miyazaki dosyasını hazırlamaya çalışırken ve yeni filmi Kaze Tachinu’yu izlerken, hepimiz “ma”yı hissettik. Dosyayı hazırlamamız 1 yıl sürdü. Gazlı, coplu, olaylı, ölümlü, bol diktalı, az özgürlüklü, ahlaksızlarla dolu bir yıl yaşadık. Ama ne zaman Miyazaki filmlerine dönüp baksak, onun yazılarını, sözlerini okusak, zamana ve mekana daha geniş bakabildik. Giderek boktanlaşan hayatlarımıza çok değerli “ma”lar kattık. Son bir yılda hayatını kaybeden, yaralanan, Ali İsmail’ler, Berkin’ler, Mehmet’ler, Medeni’ler, Miyazaki’nin masalsı kahramanları gibi göründü gözümüze… Yaşadığımız günlerin kötülüğünü, onun “Her iyinin içinde kötü, her kötünün içinde iyi vardır” yaklaşımıyla değerlendirmeye ve anlamaya çalıştık.

Ortaya küçük bir Miyazaki vedası çıktı. Zevkle okumanız ve Miyazaki filmlerini tekrar tekrar izlemeniz, hayatınıza “ma”lar katmanız dileğiyle…

FİLMLERİ
Gültekin Turgut, ustanın son filmi The Wind Rises’ı yazdı: The Wind Rises: Yaşama Tutunmak Gerek!
Aynı zamanda ustanın katkıda bulunduğu filmleri değerlendirdi: Görünmez Kardeş: Miyazaki’nin Katkılarıyla
Simge Üngör Totoro’yu anlattı: My Neighbor Totoro: Çocuklar ve Hayal Güçleri
Haktan Kaan İçel Porco Rosso’yu anlattı: Porco Rosso: Uçan Domuzların Da Kalbi Vardır
Fırat Türkoğlu, Spirited Away’i değerlendirdi: Spirited Away: Keşke Bu Dünyaya Gelmeseydin!
Ustanın ilk uzun metrajı The Castle of Castroglio’yu yazdı: The Castle of Cagliostro: Bir Ustanın İlk Adımları
Totoro’yu bir de kendisi değerlendirdi: Totoro: Kaçıp Gitsek Buralardan Tanrısı
Edip Can Rende Ponyo’yu yazdı: Gake No Ue No Ponyo: Pozitivist Masal
Prenses Mononoke’yi farklı yönleriyle ele aldı: Mononoke-Hime: Olağanla Olağanüstünün Harmanı
Gültekin Turgut, tüm filmografisini bir sıralamayla değerlendirdi: Miyazaki Ne Yana Düşer?: Kişisel Bir Sıralama

FARKLI YÖNLERİ
Miyazaki’nin ilginizi çekeceğini umduğumuz farklı yönlerini de kaleme aldık:
Birlikte en çok çalıştığı isimlerden, filmlerinin müziğini yapan Joe Hisaishi’yi anlattık: Joe Hisaishi: Miyazaki’nin Sesi, Ritmi, Melodisi
Miyazaki’nin son dönemde Japonya’da yaşadığı sorunları ele aldık: Miyazaki ve Saksı Kafalı Japon Milliyetçileri
Ustanın nükleer karşıtı duruşunu anlattık: Anti-Nükleer Miyazaki!
Miyazaki’nin yönettiği bir müzik klibini de hatırlatmak istedik: On Your Mark: Bir Miyazaki Klibi

SAYGI DURUŞU
Dünyanın usta animasyon sanatçılarının Miyazaki ve Ghibli’ye olan saygılarını nasıl aktardıklarını toparladık: Ünlü Animasyonlardan Miyazaki Göndermeleri!

Bir cevap yazın